MDR Mandatory Disclosure Rules Nowy obowiązek sprawozdawczy
Tagi: promotor korzystający wspomagający schemat podatkowy MDR Nowy obowiązek sprawozdawczy ordynacja podatkowa prawo podatkowe rachunkowość księgowość     Kategoria: Blog Wpisy ogólne Bez kategorii

Z dniem 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2193 ; dalej: ustawa wprowadzająca ). Do Ordynacji podatkowej w Dziale III dodano art.

86a  –  86o, tj. nowy Rozdział 11a – Informacje o schematach podatkowych.[1]

Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia do przepisów dotyczących wprowadzenia do polskiego porządku prawnego obowiązku raportowania schematów podatkowych (ang. Mandatory Disclosure Rules). Należy zapoznać się z objaśnieniami i zrozumieć co kryje się pod stwierdzeniem:  korzyści podatkowe oraz cechy rozpoznawcze.

Objaśnienia MDR wyraźnie wskazują, że obowiązek informacyjny na gruncie przepisów o schematach podatkowych nie powstanie, gdy nie jest spełnione kryterium kwalifikowanego korzystającego w ujęciu krajowym. Inaczej jest w relacjach transgranicznych. Informację, kto spełnia warunki do raportowania, znajdujemy wprost w ustawie z dnia 23 października 2018 r.(Dz.U. z 2018 r. poz. 2193) Rozdział 11a  Informacje o schematach podatkowych

Art. 86a. § 3.

Kryterium transgraniczne uważa się za spełnione, jeżeli uzgodnienie dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Unii Europejskiej i państwa trzeciego oraz spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

1) nie wszyscy uczestnicy uzgodnienia mają miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium tego samego państwa,

2) co najmniej jeden uczestnik uzgodnienia ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium więcej niż jednego państwa,

3) co najmniej jeden uczestnik uzgodnienia prowadzi działalność na

terytorium danego państwa za pośrednictwem zagranicznego zakładu w tym państwie, a uzgodnienie stanowi część albo całość działalności gospodarczej tego zagranicznego zakładu,

4)  co najmniej jeden uczestnik uzgodnienia prowadzi działalność na terytorium innego państwa nie mając miejsca zamieszkania ani siedziby na terytorium tego państwa oraz nie

posiadając zagranicznego zakładu na terytorium tego państwa,

5)  uzgodnienie może mieć wpływ na automatyczną wymianę informacji, o

której mowa w dziale III ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie

informacji podatkowych z innymi państwami,  lub na wskazanie beneficjenta rzeczywistego

w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy

i finansowaniu terroryzmu – z wyjątkiem sytuacji, gdy uzgodnienie dotyczy wyłącznie podatku od wartości dodanej, w tym podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego lub ceł nakładanych na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Art. 86a. § 4.

Kryterium kwalifikowanego korzystającego uważa się za spełnione, jeżeli przychody lub koszty korzystającego albo wartość aktywów tego podmiotu w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalone na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych, przekroczyły w roku poprzedzającym lub w bieżącym roku obrotowym równowartość 10 000 000 euro lub jeżeli udostępniane lub wdrażane uzgodnienie dotyczy rzeczy lub praw o wartości rynkowej przekraczającej równowartość 2 500 000 euro lub jeżeli korzystający jest podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych z takim podmiotem. W przypadku podmiotów, które nie prowadzą ksiąg rachunkowych, przychody i koszty ustala się odpowiednio zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w odpowiednich latach podatkowych, a wartość aktywów – zgodnie z ich wartością rynkową w odpowiednich latach kalendarzowych[2].

W ustawie występują różne pojęcia, oto niektóre z nich :

  1. Schemat podatkowy
  2. Promotor
  3. Korzystający
  4. Wspomagający
  5. Kryterium głównej korzyści

Wracając do ustawy, znajdujemy wyjaśnienia mówiące o poszczególnych pozycjach i tak:

W art. 86 a  §1 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw  czytamy: Ilekroć  mowa o:

10) schemacie podatkowym – rozumie się przez to uzgodnienie, które:

  1. a) spełnia kryterium głównej korzyści oraz posiada ogólną cechę rozpoznawczą,
  2. b) posiada szczególną cechę rozpoznawczą, lub
  3. c) posiada inną szczególną cechę rozpoznawczą;

11) schemacie podatkowym standaryzowanym – rozumie się przez to schemat podatkowy możliwy do wdrożenia lub udostępnienia u więcej niż jednego korzystającego bez konieczności zmiany jego istotnych założeń, w szczególności dotyczących rodzaju czynności podejmowanych lub planowanych w ramach schematu podatkowego;

12) schemacie podatkowym transgranicznym – rozumie się przez to uzgodnienie, które spełnia kryterium transgraniczne oraz:

  1. a) spełnia kryterium głównej korzyści oraz posiada którąkolwiek z ogólnych cech rozpoznawczych, o których mowa w pkt 6 lit. a–h, lub
  2. b) posiada szczególną cechę rozpoznawczą;

13) szczególnej cesze rozpoznawczej – rozumie się przez to właściwość uzgodnienia polegającą na tym, że spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:

  1. a) obejmuje ono podlegające zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów transgraniczne płatności pomiędzy podmiotami powiązanymi oraz:

– odbiorca płatności nie ma miejsca zamieszkania, siedziby ani zarządu w żadnym z państw,

– odbiorca płatności posiada miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, określonych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych,

  1. b) w odniesieniu do tego samego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej dokonywane są odpisy amortyzacyjne w więcej niż jednym państwie,
  2. c) ten sam dochód lub majątek korzysta z metod mających na celu unikanie podwójnego opodatkowania w więcej niż jednym państwie,
  3. d) w ramach uzgodnienia dochodzi do przeniesienia aktywów i określone przez dwa państwa wynagrodzenie z tego tytułu dla celów podatkowych różni się co najmniej o 25%,
  4. e) może skutkować obejściem obowiązku raportowania wynikającego z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami lub równoważnych ustaw, umów lub porozumień w zakresie automatycznej wymiany informacji o rachunkach finansowych, włączając umowy lub porozumienia z państwami trzecimi lub wykorzystywać brak równoważnych przepisów, umów lub porozumień lub ich niewłaściwe wdrożenie,
  5. f) występuje nieprzejrzysta struktura własności prawnej lub trudny do ustalenia jest beneficjent rzeczywisty z uwagi na wykorzystanie osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, konstrukcji lub struktur prawnych:

– które nie prowadzą znaczącej działalności gospodarczej z wykorzystaniem lokalu, personelu oraz wyposażenia wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej,

– które są zarejestrowane, zarządzane, znajdują się, są kontrolowane lub założone w państwie lub na terytorium innym niż państwo lub terytorium miejsca zamieszkania, siedziby lub zarządu beneficjenta rzeczywistego aktywów będących w posiadaniu takich osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, konstrukcji lub struktur prawnych

– jeżeli nie można wskazać beneficjenta rzeczywistego osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, konstrukcji lub struktur prawnych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. poz. 723, 1075 i 1499),

  1. g) wykorzystuje wprowadzone jednostronnie w danym państwie uproszczenie w stosowaniu przepisów związanych z ustalaniem cen transferowych, przy czym nie uważa się za uproszczenie wprowadzone jednostronnie uproszczenia, które wynika bezpośrednio z Wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz administracji podatkowych, a także innych międzynarodowych regulacji, wytycznych lub rekomendacji w zakresie cen transferowych,
  2. h) dochodzi do przeniesienia praw do trudnych do wyceny wartości niematerialnych,
  3. i) pomiędzy podmiotami powiązanymi dochodzi do przeniesienia funkcji, ryzyka lub aktywów, jeżeli przewidywany roczny wynik finansowy podmiotu przenoszącego lub podmiotów przenoszących przed odsetkami i opodatkowaniem (EBIT) w trzyletnim okresie po tym przeniesieniu wyniósłby mniej niż 50% przewidywanego rocznego EBIT, gdyby nie dokonano przeniesienia;..

8) promotorze – rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, w szczególności doradcę podatkowego, adwokata, radcę prawnego, pracownika banku lub innej instytucji finansowej doradzającego klientom, również w przypadku gdy podmiot ten nie posiada miejsca zamieszkania, siedziby ani zarządu na terytorium kraju, która opracowuje, oferuje, udostępnia lub wdraża uzgodnienie lub zarządza wdrażaniem uzgodnienia;

3) korzystającym – rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której udostępniane jest lub u której wdrażane jest uzgodnienie, lub która jest przygotowana do wdrożenia uzgodnienia lub dokonała czynności służącej wdrożeniu takiego uzgodnienia;

18) wspomagającym – rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, w szczególności biegłego rewidenta, notariusza, osobę świadczącą usługi prowadzenia ksiąg rachunkowych, księgowego lub dyrektora finansowego, bank lub inną instytucję finansową, a także ich pracownika, która przy zachowaniu staranności ogólnie wymaganej w dokonywanych czynnościach, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności, obszaru specjalizacji oraz przedmiotu wykonywanych czynności, podjęła się udzielić, bezpośrednio lub za pośrednictwem innych osób, pomocy, wsparcia lub porad dotyczących opracowania, wprowadzenia do obrotu, organizowania, udostępnienia do wdrożenia lub nadzorowania wdrożenia uzgodnienia.

  • 2. Kryterium głównej korzyści uważa się za spełnione, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia.

Art.86 j § 4. Przekazywana informacja, o której mowa w § 1, w tym zawierająca dane wskazane w § 2 lub 3, podpisywana jest przez podatnika będącego osobą fizyczną. W przypadku podatników będących osobami prawnymi informacja, o której mowa w § 1, podpisywana jest przez wszystkich członków organu zarządzającego podatnika. Dowód złożenia podpisów przez te osoby przekazywany jest za pomocą środków komunikacji elektronicznej do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przez jedną z osób, które podpisały te dokumenty.

Art. 86 j § 7. Informacja, o której mowa w § 1, składana jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i zawiera klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Jeżeli  po weryfikacji okaże się, że ustawa nas nie dotyczy, nie robimy nic. Jednak, aby to ustalić musimy dokładnie wczytać się w przepisy, gdyż sankcje za nie złożenie MDR są  wyjątkowo dotkliwe. Problemem może okazać się również błędne złożenie dokumentu ( art. 86 j §7 ). Informacja MDR-3 podpisana może być tylko przez zarząd jednostki, w tym przypadku nie działa udzielone pełnomocnictwo. Warto więc na bieżąco monitorować czy jednostka jest zobowiązana do posiadania wewnętrznej procedury w zakresie raportowania schematów podatkowych. Schemat podatkowy może być schematem podatkowym transgranicznym lub schematem podatkowym standaryzowanym. Jeżeli wystąpi schemat transgraniczny dotyczy każdego korzystającego, natomiast schemat krajowy wystąpi jeżeli jednostka spełni warunki kwalifikowanego korzystającego. Raportować należy tzw. uzgodnienia, tj. czynności bądź prace mające wpływ na wybór określonej formy opodatkowania, które mają cechy pozwalające uznać je za schemat podatkowy.

Wyróżniamy cztery rodzaje raportowania:

  1. MDR-1 informacja o schemacie podatkowym
  2. MDR-2 zawiadomienie dotyczące schematu podatkowego
  3. MDR-3 informacja korzystającego o schemacie podatkowym
  4. MDR-4 informacja kwartalna o standaryzowanym schemacie podatkowym

Złożenie informacji  MDR-1 to pierwsza część obowiązku związanego z raportowaniem schematów. Rezultatem złożenia MDR-1 powinna być odpowiedź zwrotna (w ciągu siedmiu dni na ePUAP) o nadaniu numeru schematu podatkowego (NSP) Podmioty zgłaszające schemat podatkowy są zobligowane do złożenia następnie, jednego z formularzy tj, MDR-2,  MDR-3 lub MDR-4. Może się jednak okazać że złożymy razem dwie informację np. MDR-1 i MDR-3 albo nie otrzymamy zwrotnej odpowiedzi dotyczącej MDR-1 a już musimy złożyć następną informację np. MDR-3. Wspomniana ustawa i objaśnienia  do MDR są wiodące w tym zakresie.

[1] https://www.podatki.gov.pl/mdr/objasnienia-podatkowe-mdr/

[2] USTAWA z dnia 23 października 2018 r.( Dz. U. z 2018 r. poz. 2193).

 

Autor: Maria Chochorek. Ekspert z dziedziny rachunkowości, wieloletni Główny Księgowy, Dyrektor Finansowy Tax Consilium Sp. z o.o. oraz trener.

Z naszej wiedzy korzystają

lewo
prawo

NEWSLETTER TAX CONSILIUM

Dołącz do naszej sieci informacyjnej.
Otrzymasz comiesięczne podsumowania najlepszych artykułów, darmowe materiały, informacje o zniżkach i kursach.