Dobra podatkowa wola, czyli co powinieneś wiedzieć o art. 106m ustawy o VAT
Tagi: aktualizacja przepisów biznes kursy rozliczanie rachunkowość księgowy kurs podatki księgowość tax consilium     Kategoria: Wpisy ogólne

Ustawodawca – jak zawsze pod koniec roku –  funduje nam mnóstwo zmian w przepisach. W ustawie o podatku od towarów i usług VAT szykuje się REWOLUCJA, o czym już pisaliśmy (i na pewno będziemy jeszcze pisać).  Dziś przybliżamy Wam obecnie obowiązujący art. 106 m, którego stosowanie dotyczy udowodnienia… Waszej dobrej woli.


 

W obecnym stanie prawnym funkcjonuje przepis (art. 106 m) ustawy o podatku od towarów i usług, do którego można się odwołać, przygotowując w jednostce rozwiązania ułatwiające udowodnienie dobrej woli a wykraczające poza należytą staranność.

 

Jak definiować „należytą staranność”?

Należyta staranność w VAT to wskazanie najważniejszych okoliczności, które będą brać pod uwagę urzędnicy skarbowi w ocenie działalności przedsiębiorców przy rozliczeniach VAT.[1]

Istotne jest,  aby  zabezpieczyć  podatników, którzy sami nie dokonali oszustwa w podatku VAT oraz nie wiedzieli, że transakcja, w wyniku której nabyli towar, służy oszustwu lub nadużyciu w zakresie VAT. Jako najważniejsze rozwiązanie w tym zakresie należy wymienić wprowadzenie Metodyki w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych.

Metodyka  zaprezentowana została przez Ministerstwo Finansów 25 kwietnia 2018 r. Wprawdzie została skierowana do Krajowej Administracji Skarbowej, jednak zawarte tam wskazówki stanowią instrukcję dla podatników.

Dochowanie należytej staranności w VAT przez podatników nabywających towary jest podstawą odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy VAT wykazany na fakturze został niezapłacony a transakcja ma cechy przestępstwa skarbowego. W związku z powyższym istotne znaczenie ma ocena, czy w konkretnej sytuacji w której stwierdzono oszustwo w zakresie podatku VAT, podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem lub nadużyciem w zakresie VAT. Tu zastosowanie  znajdują wytyczne zawarte w wydanej Metodyce, które należy zastosować aby zapobiec sytuacji  że osoba bądź  jednostka prowadząca uczciwie biznes zostanie nieświadomie wplątana w oszustwo. Metodyka będzie miała zastosowanie tylko do nabywców w obrocie krajowym, którzy:

  1. nie dokonali oszustwa w zakresie podatku VAT,
  2. nie wiedzieli, że transakcja, w wyniku której nabyli towar, służy oszustwu w zakresie VAT.

Metodyka wskazuje na zasady oceny należytej staranności podatnika w podziale na trzy etapy występujące w ramach współpracy z kontrahentem a mianowicie:

  1. Ocena należytej staranności na etapie rozpoczęcia współpracy z kontrahentem.

Na tym etapie należy zweryfikować kontrahenta w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – o ile rejestracja w KRS lub CEIDG jest wymagana.  Zweryfikować czy kontrahent jest podatnikiem VAT czynnym przez “Sprawdzenie statusu podmiotu VAT”

  1. Ocena należytej staranności na etapie współpracy z kontrahentem.

Na tym etapie należy dokonywać okresowych regularnych weryfikacji: Sprawdzenie  podmiotów wykreślonych lub przywróconych:[2]

  1. Ocena dochowania należytej staranności przez podatnika przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności.

Od 1 lipca 2018 r.  realizacja płatności przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności zwalnia nabywcę towaru z odpowiedzialności solidarnej, o której mowa w art. 105a ust. 1 ustawy o VAT ( dotyczy towarów z zał. 13) jak również z  ryzyka nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT oraz art. 112c ustawy o VAT[3]. Zwolnienie to obowiązuje do wysokości kwot podatku wynikającego z otrzymanych faktur.

 

Kontrole biznesowe  – podstawa prawna

Artykuł 106m ustawy o podatku od towarów i usług zobowiązuje podatników do wprowadzenia w przedsiębiorstwie „dowolnych kontroli biznesowych”. Słowo „dowolnych” jest tutaj kluczowe i oznacza, że kontrole nie powinny być narzucone z zewnątrz, a przeciwnie powinny wynikać z potrzeb wewnętrznych firmy. Autentyczność pochodzenia, integralność treści oraz czytelność faktury można zapewnić za pomocą dowolnych kontroli biznesowych, które ustalają wiarygodną ścieżkę audytu między fakturą a dostawą towarów lub świadczeniem usług.  Kontrola powinna także uwzględniać ilość i wartość transakcji oraz różnorodność dostawców i nabywców. Przykładem kontroli biznesowej jest przypisywanie do konkretnej faktury związanych z nią dokumentów, np. zamówień, umów czy wezwań do zapłaty.

Aby zapewnić przedsiębiorcom stosowną ochronę podczas odliczania VAT wprowadzono termin kontroli biznesowej. Zgodnie z broszurą Ministerstwa Finansów, kontrola biznesowa to proces, za pośrednictwem którego podatnik tworzy, wdraża oraz aktualizuje dostateczny poziom pewności w zakresie tożsamości dostawcy lub usługodawcy albo wystawcy faktury (autentyczność pochodzenia), w zakresie tego, iż nie zmieniono danych dotyczących podatku VAT (integralność treści) oraz w zakresie czytelności faktury od momentu jej wystawienia aż do końca okresu przechowywania.”

Kontrole biznesowe powinny być dopasowane pod względem:

  • wielkości przedsiębiorstwa,
  • działalności,
  • rodzaju podatnika.

Najlepiej nie traktować więc faktury jako autonomicznego dokumentu, ale jako element zestawu dokumentów, które potwierdzają konkretną transakcję. Kontrola biznesowa powinna zapewniać pewną ścieżkę kontrolną, która umożliwia powiązanie faktury z innym dokumentem (przykładem może  tu być zamówienie, przelew, itp.).

 

 

[1] https://www.finanse.mf.gov.pl/pp/bezpieczna-transakcja/nalezyta-starannosc

[2] https://www.mf.gov.pl/krajowa-administracja-skarbowa/dzialalnosc/wykaz-podmiotow-niezarejestrowanych-oraz-wykreslonych-i-przywroconych-do-rejestru-vat

[3] USTAWA z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. z 2018 r., poz. 1669

 

Z naszej wiedzy korzystają

lewo
prawo

NEWSLETTER TAX CONSILIUM

Dołącz do naszej sieci informacyjnej.
Otrzymasz comiesięczne podsumowania najlepszych artykułów, darmowe materiały, informacje o zniżkach i kursach.